Συμβουλές για τη φωτογραφία πτηνών για αρχάριους: πώς να ξεκινήσετε

Η φωτογραφία πτηνών δεν χρειάζεται απαραίτητα μεγάλους φακούς, πλήρες καμουφλάζ και πολλές ώρες αναμονής σε κρυψώνες. Μείνετε κοντά στον τόπο σας και επιλέξτε μια ελαφριά mirrorless μηχανή Canon και έναν compact τηλεφακό RF, όπως ο Canon RF 75-300mm F4-5.6, ώστε να αντιδράτε πιο γρήγορα. Ο Ollie Olanipekun, συνιδρυτής της ομάδας παρατήρησης πτηνών Flock Together, λέει το εξής: «Είμαστε αρκετά δραστήριοι στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε τα πράγματα. Επειδή είμαστε διαρκώς εν κινήσει, στην πραγματικότητα, δεν έχουμε τον χρόνο να κουβαλάμε φακούς μεγάλης εστιακής απόστασης και να καθόμαστε με τις ώρες περιμένοντας, όπως κάνουν οι παραδοσιακοί φωτογράφοι άγριας ζωής.»

Η ομάδα Flock Together οργανώνει μηνιαίους περιπάτους στη φύση για άτομα από εθνοτικές μειονότητες, μέσα και γύρω από το Λονδίνο. Όλοι είναι ευπρόσδεκτοι, από αρχάριους που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στην παρατήρηση πτηνών στην πόλη μέχρι λάτρεις των πτηνών και ερασιτέχνες φωτογράφους. «Πέραν αυτού, έχουμε εκδηλώσεις ανοιχτές σε όλους», εξηγεί ο Ollie. «Αυτήν τη στιγμή, συμμετέχουν γύρω στα 300 άτομα κάθε μήνα.

«Ο στόχος μας είναι να κάνουμε δημιουργική την παρατήρηση πτηνών, η οποία για μένα είναι μια μεγάλη ευκαιρία για επαφή με τη φύση. Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να βγείτε έξω και να κοιτάξετε ψηλά ή να ρίξετε απλώς μια ματιά έξω από το παράθυρό σας.»

Ο Ollie χρησιμοποιεί συνήθως το smartphone του για τη φωτογράφηση πτηνών, αλλά πρόσφατα απέκτησε τη φιλική για αρχάριους mirrorless μηχανή Canon EOS R100, με τον ελαφρύ φακό ζουμ Canon RF 75-300mm F4-5.6, που είναι εξαιρετικός για όσους κάνουν τα πρώτα τους βήματα.

«Ήταν πολύ εύκολη στη χρήση, αλλά αυτό που έκανε τη διαφορά ήταν η ευκαιρία να χρησιμοποιήσω ξανά σκόπευτρο», λέει. «Στην αρχή χρησιμοποιούσα την οθόνη της μηχανής, αλλά μόλις έκανα τη μετάβαση στο σκόπευτρο, μπόρεσα να δω πολλές περισσότερες λεπτομέρειες – ειδικά μπλοκάροντας το φως του ήλιου. Πιστεύω ότι, ως επόμενη γενιά, έχουμε ξεχάσει πόσο χρήσιμα είναι τα σκόπευτρα, επειδή χρησιμοποιούμε συνέχεια τα τηλέφωνά μας.»

Εδώ, ο Ollie μάς εξηγεί πώς ήταν η αναβάθμιση από smartphone σε mirrorless μηχανή και προσφέρει τις καλύτερες συμβουλές τους για τη φωτογραφία πτηνών για αρχάριους.

Αφιερώστε λίγο χρόνο για να παρατηρήσετε τα πτηνά, ώστε να κατανοήσετε κάπως τη συμπεριφορά τους. Έτσι, μπορείτε να προβλέψετε ποια θα είναι η επόμενη κίνησή τους και έχετε περισσότερες πιθανότητες να πλησιάσετε αρκετά ώστε να βγάλετε μια καλή φωτογραφία.

«Με τα πτηνά, το πιο σημαντικό είναι να αποφεύγετε τις απότομες κινήσεις», λέει ο Ollie. «Η EOS R100 σάς βοηθάει πολύ να παραμείνετε διακριτικοί στην προσπάθειά σας να πλησιάσετε για μια λήψη με τον συγκεκριμένο φακό ζουμ. Παράλληλα, όμως, πρέπει να σεβαστείτε το πτηνό. Προσπαθήστε να κινείστε προς την ίδια κατεύθυνση με εκείνο και να είστε έτοιμοι να κάνετε ένα βήμα πίσω και να του δώσετε παραπάνω χώρο, αν δείξει ότι αισθάνεται άβολα.»

Ο φακός Canon RF 75-300mm F4-5.6 δημιουργήθηκε για μηχανές full-frame, αλλά όταν τον χρησιμοποιείτε σε μια μηχανή APS-C, όπως η EOS R100, σας προσφέρει επιπλέον εμβέλεια – το οπτικό πεδίο είναι παρόμοιο με αυτό ενός φακού 120-480mm. Αυτό συμβαίνει επειδή οι μηχανές APS-C περικόπτουν ελαφρώς την εικόνα, κάνοντας το θέμα σας να εμφανίζεται μεγαλύτερο στο κάδρο από πιο μακριά, ώστε να μην χρειάζεται να πλησιάσετε τόσο πολύ για να αποτυπώσετε μια εξαιρετική λήψη.

Έχετε το νου σας για σημάδια που μαρτυρούν ότι το πτηνό πρόκειται να κάνει κάτι ενδιαφέρον. Για παράδειγμα, πολλά πτηνά κάνουν την ανάγκη τους λίγο πριν πετάξουν. Επομένως, αυτό μπορεί να είναι το σημάδι σας για να ετοιμαστείτε και να βγάλετε μια ριπή φωτογραφιών. «Αν δείτε ένα πτηνό απλώς να κάθεται, ετοιμαστείτε για τη λήψη σας και κάντε υπομονή», λέει ο Ollie. «Συνήθως, ακριβώς μετά από εκείνη τη στιγμή, κάνουν κάτι ενδιαφέρον!»

Ο τηλεφακός είναι σαν να χρησιμοποιείτε τηλεσκόπιο ή ένα ζευγάρι κιάλια παρατήρησης πτηνών. Έχει μικρότερη γωνία θέασης σε σχέση με έναν στάνταρ φακό, που σημαίνει ότι καταγράφει μικρότερο μέρος της σκηνής, αλλά κάνει το πτηνό να φαίνεται μεγαλύτερο στη φωτογραφία σας. Λάβετε υπόψη ότι όταν κάνετε πολύ ζουμ, μπορεί να είναι πιο δύσκολο να παρακολουθήσετε το θέμα σας.

«Στους περιπάτους μας, βοηθάμε τον κόσμο σε αυτό το κομμάτι», λέει ο Ollie. «Πάντα τους λέμε να εντοπίζουν το πτηνό με τα μάτια, πριν χρησιμοποιήσουν τα κιάλια τους και την ίδια τεχνική εφάρμοσα και εγώ με τη μηχανή.»

Η χρήση ενός φακού ζουμ, όπως ο Canon RF 75-300mm F4-5.6, σας διευκολύνει, επειδή μπορείτε να ξεκινήσετε από ευρυγώνια εστιακή απόσταση για να βρείτε το πτηνό πριν κάνετε ζουμ για να καδράρετε τη λήψη σας.

«Γίνεται πολύ γρήγορα», λέει ο Ollie. «Στο τηλέφωνο χρησιμοποιείς δύο δάχτυλα για να κάνεις ζουμ, αλλά ο φακός ζουμ RF 75-300mm F4-5.6 είναι πολύ εργονομικός – το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να τον γυρίσεις και ενεργοποιείται.»

Ενώ ένας φακός μεγάλης εστιακής απόστασης σάς βοηθά να ζουμάρετε σε πτηνά που βρίσκονται μακριά, μπορεί επίσης να κάνει πιο αισθητή την αστάθεια της μηχανής. Για να διατηρήσετε σταθερή τη μηχανή και να καταγράψετε πιο καθαρές εικόνες, δοκιμάστε να τυλίξετε τον ιμάντα γύρω από το χέρι σας και να τον τεντώσετε, να λυγίσετε προς τα μέσα τους αγκώνες σας και να ακουμπήσετε σε μια σταθερή επιφάνεια, όπως για παράδειγμα σε έναν τοίχο ή σε έναν κορμό δέντρου.

Η λήψη σύντομων ριπών φωτογραφιών αντί για μία μόνο φωτογραφία τη φορά, αυξάνει τις πιθανότητές σας να καταγράψετε μια καλή λήψη. «Μπορείτε να ρυθμίσετε τη μηχανή σας στην κατάσταση Σπορ και να κρατήσετε πατημένο το κουμπί κλείστρου για γρήγορη λήψη πολλών φωτογραφιών», προτείνει ο Ollie. «Στη συνέχεια, μπορείτε να διαλέξετε την αγαπημένη σας.»

Ακόμη κι αν κινείστε προσεκτικά και χρησιμοποιείτε φακό μεγάλης εστιακής απόστασης με τη μηχανή σας, μπορεί να δυσκολευτείτε να πλησιάσετε αρκετά κοντά στα άγρια πουλιά για να γεμίσετε το κάδρο. Ωστόσο, μπορείτε να κάνετε τις εικόνες με πτηνά πιο εντυπωσιακές χρησιμοποιώντας μερικά απλά κόλπα για τη σύνθεση φωτογραφιών.

Μια χρήσιμη συμβουλή είναι να χρησιμοποιείτε τον κανόνα των τρίτων. Μπορείτε να ενεργοποιήσετε ένα πλέγμα 3x3 στο σκόπευτρο της μηχανής σας και, στη συνέχεια, να ευθυγραμμίσετε απλώς το πτηνό έτσι ώστε να βρίσκεται κοντά σε ένα από τα σημεία όπου διασταυρώνεται μια κατακόρυφη και μια οριζόντια γραμμή. Αυτό συχνά κάνει την εικόνα να φαίνεται πιο ισορροπημένη σε σχέση με τις φορές που το πτηνό τοποθετείται στο κέντρο.

Σύμφωνα με τον Ollie, όταν συμπεριλαμβάνετε στοιχεία του περιβάλλοντος των πτηνών, αυτά δίνουν στους θεατές μια καλύτερη αίσθηση του φυσικού τους ενδιαιτήματος. «Έχω τραβήξει πολλές λήψεις στις οποίες τα πουλιά κάθονται σε κλαδιά και κορμούς δέντρων. Μου αρέσει πολύ να εντάσσω αυτό το περιεχόμενο στις φωτογραφίες μου», λέει.

Δεν χρειάζεται να φωτογραφίζετε τα πτηνά από όρθια θέση. Δοκιμάστε να καθίσετε ή να ξαπλώσετε για να έρθετε στο ύψος των ματιών των πουλιών που βρίσκονται στο έδαφος. Θα προσθέσετε περισσότερο φόντο στην εικόνα σας, οπότε βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχουν κλαδιά ή αντικείμενα με έντονα χρώματα που αποσπούν την προσοχή του θεατή.

«Έχω συνηθίσει να φωτογραφίζω από το ύψος του προσώπου μου με το τηλέφωνό μου», λέει ο Ollie, «όταν όμως χρησιμοποίησα την EOS R100 για να φωτογραφίσω μερικές χήνες Καναδά, γονάτιζα ή έσκυβα και το χαμηλό ύψος έκανε τις φωτογραφίες μου να φαίνονται πολύ καλύτερες.»

Αν μπορείτε να πλησιάσετε αρκετά κοντά για να τραβήξετε το πορτραίτο ενός πτηνού, αξίζει να εστιάσετε σε μικρές λεπτομέρειες που μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στη φωτογραφία σας.

Δοκιμάστε να χρησιμοποιήσετε μικρό βάθος πεδίου για να ξεχωρίζει το πτηνό από το φόντο. Για να το πετύχετε, ρυθμίστε τη μηχανή σας σε κατάσταση Προτεραιότητας διαφράγματος (Av) και, στη συνέχεια, επιλέξτε τον μικρότερο διαθέσιμο αριθμό f, όπως f/4 ή f/5.6. Έτσι, έχετε το πιο ευρύ διάφραγμα, που σας βοηθάει να θολώσετε το φόντο. Κάντε όσο περισσότερο ζουμ μπορείτε για να απομονώσετε το πτηνό με φόντο μια μικρή περιοχή στο περιβάλλον του.

Σε πολλούς φακούς ζουμ, το πιο ευρύ διαθέσιμο διάφραγμα αλλάζει ανάλογα με την απόσταση ζουμ. Για παράδειγμα, με τον Canon RF 75-300mm F4-5.6, έχετε f/4 στα 75mm και f/5.6 στα 300mm. Μην ανησυχείτε – αν χρησιμοποιείτε Προτεραιότητα διαφράγματος, η μηχανή θα προσαρμόσει αυτόματα τη μέγιστη ρύθμιση διαφράγματος καθώς κάνετε ζουμ.

Βεβαιωθείτε ότι εστιάζετε στο μάτι του πτηνού. Οι προηγμένες μηχανές του Συστήματος EOS R της Canon, όπως η Canon EOS R7, διαθέτουν AF με Ανίχνευση ματιών ζώων, η οποία μπορεί να εντοπίσει και να εστιάσει αυτόματα στο μάτι ενός πτηνού, ακόμη κι όταν φωτογραφίζετε πτηνά εν πτήσει. Αν χρησιμοποιείτε μία από τις προηγμένες καταστάσεις λήψης της μηχανής, μπορείτε επίσης να μετακινήσετε το σημείο εστίασης χειροκίνητα, ώστε να ευθυγραμμιστεί με το μάτι.

«Συνήθως, το σημείο εστίασης είναι κλειδωμένο στη μέση», λέει ο Ollie, «αλλά η δυνατότητα μετακίνησής του μέσα στο κάδρο σάς δίνει τη δυνατότητα να διατηρήσετε το πτηνό εστιασμένο χωρίς να μετακινείτε τη μηχανή». Αυτό σας προσφέρει μεγαλύτερη δημιουργική ελευθερία: «Αν θέλετε να εστιάσετε σε ένα πτηνό στην επάνω αριστερή γωνία της εικόνας, μπορείτε να το κάνετε χωρίς να χρειάζεται να αλλάξετε πλήρως το κάδρο της λήψης.»

Για καταγράψετε καθαρές εικόνες πτηνών που τρέχουν, τρώνε ή πετάνε, δοκιμάστε να μετακινήσετε ή να μετατοπίσετε πανοραμικά τη μηχανή με την ίδια ταχύτητα που έχει το πτηνό. Θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιήσετε συνεχή αυτόματη εστίαση, ώστε να μπορεί η μηχανή να παρακολουθεί συνεχώς το πτηνό καθώς κινείται. Η κατάσταση Σπορ το κάνει αυτό αυτόματα, αλλά αν χρησιμοποιείτε την Προτεραιότητα διαφράγματος ή κάποια άλλη προηγμένη κατάσταση λήψης για τη φωτογράφιση πτηνών, βεβαιωθείτε ότι έχετε ορίσει την αυτόματη εστίαση σε Servo AF.

Ο Ollie συνιστά τη συνεχή λήψη – για να το κάνετε αυτό, θα πρέπει να ορίσετε την κατάσταση Προώθησης της μηχανής σε Συνεχή λήψη, αν και η κατάσταση Σπορ το κάνει από προεπιλογή. «Μην αγχώνεστε αν θα πετύχετε αμέσως την τέλεια κεντρική λήψη – απλώς συνεχίστε να φωτογραφίζετε», συνιστά. «Μπορεί να εκπλαγείτε με το τελικό αποτέλεσμα όταν έχετε προετοιμαστεί να φωτογραφίζετε απλώς ασταμάτητα. Όταν είδα ξανά τις φωτογραφίες μου, εντόπισα λεπτομέρειες που δεν είχα παρατηρήσει καθόλου κατά τη λήψη.»



Σύνταξη: Marcus Hawkins