APS-C έναντι full-frame – επεξήγηση της διαφοράς

Η σειρά mirrorless μηχανών του Συστήματος EOS R περιλαμβάνει μοντέλα με αισθητήρες εικόνας APS-C και μοντέλα με αισθητήρες full-frame. Οι φακοί RF που έχουν σχεδιαστεί για μηχανές full-frame μπορούν να χρησιμοποιηθούν και με τους δύο τύπους μηχανών, ενώ οι φακοί RF-S που έχουν σχεδιαστεί για μηχανές APS-C μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν με μηχανές full-frame του Συστήματος EOS R σε κατάσταση κοπής. Πώς συγκρίνονται λοιπόν οι mirrorless μηχανές APS-C και full-frame; Σε τι μοιάζουν, σε τι διαφέρουν και ποιος τύπος είναι κατάλληλος για εσάς;

Η κύρια διαφορά μεταξύ των μηχανών APS-C και full-frame είναι το φυσικό μέγεθος του αισθητήρα εικόνας –οι αισθητήρες full-frame μεγαλύτεροι από τους αισθητήρες APS-C– ενώ οι υπόλοιπες διαφορές μεταξύ των δύο τύπων μηχανών πηγάζουν από αυτό. Ωστόσο, όπως ισχύει για τα περισσότερα πράγματα, το μεγαλύτερο δεν είναι απαραίτητα καλύτερο και κάθε τύπος τα δικά του βασικά πλεονεκτήματα.

Η ενεργή περιοχή των αισθητήρων εικόνας APS-C της Canon έχει διαστάσεις 22,2x14,8mm και αντιστοιχεί σχεδόν σε ένα καρέ φωτογραφικού φιλμ APS-C.

Το APS (Advanced Photo System) παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1996, ως νέος τύπος κασέτας φωτογραφικού φιλμ. Στις περισσότερες μηχανές με φιλμ εκείνης της εποχής, μπορούσατε επίσης να επιλέξετε διαφορετικές αναλογίες διαστάσεων κατά τη λήψη. Αυτές περιλάμβαναν την επιλογή C (Κλασική) με την ίδια αναλογία διαστάσεων 3:2 με τις συμβατικές φωτογραφικές μηχανές με φιλμ 35mm, την επιλογή H (Υψηλής ευκρίνειας) με αναλογία διαστάσεων ευρείας οθόνης 16x9 και την επιλογή P (Πανοραμική) με αναλογία 3:1.

Το APS-C αντιστοιχεί επίσης στη μορφή βίντεο Super 35 και αποτέλεσε δημοφιλή επιλογή για το μέγεθος των αισθητήρων εικόνας στις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές EOS SLR (DSLR) της Canon, καθώς και για τη σειρά mirrorless φωτογραφικών μηχανών EOS M.

Οι αισθητήρες εικόνας full-frame της Canon έχουν ενεργή επιφάνεια 36x24mm, δηλ. ίδιο μέγεθος με ένα καρέ φιλμ 35mm.

Το φιλμ 35mm χρονολογείται στο 1889, όταν άρχισε να χρησιμοποιείται ως πρότυπο πλάτος για τα κινηματογραφικά φιλμ. Σύντομα, έγινε ο κανόνας για τη στατική φωτογραφία και μεταφέρθηκε στις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές full-frame, όπως στις full-frame EOS DSLR και στις mirrorless μηχανές του Συστήματος EOS R της Canon.

Τόσο οι αισθητήρες APS-C όσο και οι full-frame παράγουν εικόνες με τυπική αναλογία διαστάσεων 3:2, ενώ οι αισθητήρες APS-C μπορούν να έχουν τον ίδιο αριθμό megapixel με τους αισθητήρες full-frame. Ωστόσο, ένας αισθητήρας εικόνας full-frame έχει φυσικό μέγεθος περίπου 63% ή 1,6 φορές μεγαλύτερο από έναν αισθητήρα εικόνας APS-C.

Αυτή η διαφορά φυσικού μεγέθους μεταξύ των δύο τύπων αισθητήρα καθορίζει τι «βλέπει» η μηχανή. Όλοι οι φακοί παράγουν κυκλική εικόνα και αυτό σημαίνει ότι ένας φακός συμβατός με μηχανές full-frame πρέπει να έχει αρκετά μεγάλη περίμετρο ώστε η εικόνα να επικαλύπτει τις γωνίες ενός ορθογώνιου αισθητήρα εικόνας full-frame. Αν χρησιμοποιήσετε τον ίδιο φακό σε μια μηχανή APS-C, ο μικρότερος αισθητήρας εικόνας θα αξιοποιεί μόνο μια μικρότερη περιοχή στο κέντρο του ίδιου κύκλου εικόνας. Ουσιαστικά, σε σύγκριση με την εικόνα σε έναν αισθητήρα full-frame, η εικόνα κόβεται.

Επειδή στις μηχανές της Canon οι αισθητήρες APS-C είναι 1,6 φορές μικρότεροι από τους αισθητήρες full-frame, ο «συντελεστής κοπής» είναι 1,6x. Αυτό σημαίνει ότι η λήψη με έναν στάνταρ φακό 50mm σε μια μηχανή APS-C προσφέρει το ίδιο οπτικό πεδίο με τη λήψη με τηλεφακό 80mm σε μια μηχανή full-frame (50 x 1,6 = 80). Με τον ίδιο τρόπο, η χρήση ενός φακού full-frame 100mm σε μια μηχανή APS-C παρέχει το ίδιο οπτικό πεδίο με έναν φακό 160mm σε μια μηχανή full-frame. Γι' αυτόν το λόγο, ο συντελεστής κοπής είναι επίσης γνωστός ως «πολλαπλασιαστής εστιακής απόστασης» και σας πληροφορεί για την ενεργή εστιακή απόσταση του φακού που χρησιμοποιείτε.

Ο συντελεστής κοπής 1,6x ισχύει είτε χρησιμοποιείτε φακό RF (full-frame) είτε φακό RF-S (APS-C) σε μια μηχανή APS-C. Για τον λόγο αυτό, ο RF-S 18-45mm F4.5-6.3 IS STM, παρά την ευρυγώνια εστιακή του απόσταση, παρέχει οπτικό πεδίο ισοδύναμο με έναν στάνταρ φακό ζουμ σε μια μηχανή full-frame.

Επειδή οι αισθητήρες APS-C είναι μικρότεροι, οι μηχανές μπορούν να γίνουν πιο μικρές και ελαφριές, και αυτό τις κάνει ιδανικές για φωτογράφιση στον δρόμο και στο ταξίδι. Οι εξελίξεις στη σχεδίαση των mirrorless μηχανών έχουν οδηγήσει σε full-frame μοντέλα τα οποία χαρακτηρίζονται από εντυπωσιακή φορητότητα. Η full-frame EOS R8 Mark II είναι συγκρίσιμη σε μέγεθος και βάρος με μια APS-C D-SLR, επιτρέποντάς σας να απολαμβάνετε τα πλεονεκτήματα ενός αισθητήρα full-frame, χωρίς να θυσιάζετε τη φορητότητα.

Ωστόσο, καθώς απαιτείται μικρότερος κύκλος εικόνας από έναν φακό σχεδιασμένο για μηχανές APS-C, ο φακός μπορεί να είναι πιο μικρός και πιο ελαφρύς και, κατά συνέπεια, μπορεί να είναι πιο οικονομικός.

Ο συντελεστής κοπής ενός αισθητήρα APS-C αυξάνει το μέγεθος των μικρότερων ή πιο απομακρυσμένων θεμάτων στο κάδρο και αυτό σημαίνει ουσιαστικά αύξηση της ενεργής εστιακής απόστασης οποιουδήποτε φακού κατά 1,6x. Αυτό μπορεί να αποτελέσει πλεονέκτημα σε είδη φωτογράφισης όπως η άγρια ζωή, οι σκηνές δράσης και οι αθλητικές διοργανώσεις. Η χρήση οικονομικά προσιτών φακών όπως ο Canon RF 75-300mm F4-5.6 σε μια μηχανή APS-C προσφέρει ενεργό εύρος ζουμ 112-480mm, που σχεδόν αντιστοιχεί σε αυτό των σούπερ τηλεφακών. Ο φακός RF 800mm F11 IS STM έχει ενεργή εστιακή απόσταση 1280mm σε μια μηχανή APS-C. Θα χρειαστεί να συνδέσετε ένα extender φακού ή να χρησιμοποιήσετε έναν μεγαλύτερο, βαρύτερο και ακριβότερο φακό για να έχετε την ίδια εμβέλεια σε μια μηχανή full-frame.

Οι μηχανές full-frame του Συστήματος EOS R σάς επιτρέπουν να εφαρμόζετε κοπή 1,6x, ώστε να επιτυγχάνετε το ίδιο οπτικό πεδίο με αυτό μιας μηχανής APS-C. Επίσης, αλλάζουν αυτόματα σε κοπή 1,6x όταν συνδέεται ένας φακός RF-S. Ωστόσο, η κοπή μειώνει το πλήθος των megapixel σε σύγκριση με τη λήψη σε μια πραγματική μηχανή APS-C, με αποτέλεσμα οι εικόνες που προκύπτουν να έχουν μικρότερη ανάλυση σε μεγάλη μεγέθυνση. Παρέχει όμως τη δημιουργική ευελιξία της εναλλαγής μεταξύ full-frame και APS-C κατά τη λήψη με την ίδια μηχανή.

Επειδή ένας αισθητήρας full-frame έχει ευρύτερο οπτικό πεδίο, μια μηχανή full-frame είναι ιδανική για πανοραμικά τοπία, εξαιρετικά ευρυγώνιες λήψεις αρχιτεκτονικών θεμάτων σε εσωτερικούς χώρους και αστροφωτογραφία, καθώς και για δημιουργικά εφέ όταν θέλετε να υπερτονίσετε την προοπτική μεταξύ των περιοχών στο προσκήνιο και στο φόντο.

Ένας γενικός κανόνας, ειδικά όταν χρησιμοποιούνται μεγαλύτερα διαφράγματα (μικρότεροι αριθμοί f), είναι ότι οι μηχανές full-frame μπορούν να παράγουν μικρότερο βάθος πεδίου από τις μηχανές APS-C και αυτό σημαίνει ότι ένα μικρότερο τμήμα της εικόνας θα έχει ευκρινή εστίαση και το μεγαλύτερο μέρος του φόντου θα είναι φλουταρισμένο. Συχνά, αυτό είναι ιδανικό για φωτογραφία νεκρής φύσης και πορτραίτων, καθώς και σε οποιοδήποτε άλλο σενάριο λήψης όπου θέλετε να απομονώσετε το κύριο θέμα με φλουτάρισμα του φόντου.

Ένα επιπλέον πλεονέκτημα του αισθητήρα full-frame σχετίζεται άμεσα με το μεγαλύτερο μέγεθός του. Αν εξαιρέσουμε τα υπόλοιπα στοιχεία, οι φωτοευαίσθητες περιοχές ή οι δέκτες φωτός σε έναν αισθητήρα εικόνας full-frame θα έχουν μεγαλύτερο φυσικό μέγεθος από εκείνους που υπάρχουν σε έναν αισθητήρα APS-C με το ίδιο πλήθος megapixel. Επομένως, έχουν δυνατότητες συγκέντρωσης περισσότερου φωτός και μπορούν να συλλάβουν περισσότερες πληροφορίες με λιγότερο θόρυβο εικόνας ή κόκκο, ιδιαίτερα με υψηλές ρυθμίσεις ISO σε συνθήκες ασθενούς φωτισμού. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό πλεονέκτημα για πορτραίτα σε εσωτερικούς χώρους και για φωτογραφία γάμου, καθώς και για λήψεις χωρίς τρίποδο στο λυκόφως, για νυκτερινά αστικά τοπία και για κάθε στιγμή που χρειάζεται να διατηρήσετε τις ταχύτητες κλείστρου αρκετά ψηλά ώστε να παγώσετε την κίνηση σε σκηνές με ελλιπή φωτισμό.

Μερικές φορές, οι μηχανές full-frame θεωρούνται πιο «επαγγελματικές» από τις μηχανές APS-C, και σίγουρα είναι συνήθως μεγαλύτερες, οπότε είναι καταλληλότερες για χρήση με μεγάλους τηλεφακούς. Ωστόσο, χάρη στην αυξημένη εμβέλεια που προσφέρει μια μηχανή APS-C, μπορεί να μην χρειάζεστε έναν τόσο μεγάλο τηλεφακό.

Μια APS-C παραμένει καλή επιλογή για φωτογράφους ταξιδιωτικών θεμάτων, καθώς και για φωτογράφους αθλητικών διοργανώσεων και άγριας ζωής, οι οποίοι χρειάζονται ισχυρό ζουμ τηλεφακού σε συνδυασμό με ελευθερία κινήσεων. Ωστόσο, με βάρος περίπου 499g (μόνο το σώμα), η Canon EOS R8 Mark II προσφέρει επιδόσεις full-frame σε μια μηχανή ιδανική για ταξίδια, έχοντας παρόμοιο μέγεθος με μια DSLR APS-C. Στην πραγματικότητα, είναι σημαντικά ελαφρύτερη από την EOS 90D, η οποία ζυγίζει περίπου 701g (μόνο το σώμα), ενώ προσφέρει επίσης πιο έξυπνη αυτόματη εστίαση, ρυθμό ριπής που είναι περίπου τέσσερις φορές πιο γρήγορος και τα πλεονεκτήματα ποιότητας εικόνας του full-frame.

Μια μηχανή full-frame είναι η κατάλληλη επιλογή για την καταγραφή ενός οπτικού πεδίου με μεγάλο πλάτος, καθιστώντας την ιδανική για εξαιρετικά ευρυγώνιες λήψεις τοπίων και περιορισμένων χώρων. Μια μηχανή APS-C μπορεί επίσης να επιτύχει πολύ ευρύ οπτικό πεδίο με ειδικούς εξαιρετικά ευρυγώνιους φακούς RF-S, αλλά ο συντελεστής κοπής 1,6x του αισθητήρα σημαίνει ότι ένας φακός όπως ο RF-S 10-18mm F4.5-6.3 IS STM παρέχει ισοδύναμο εύρος full-frame ζουμ 16-29mm. Οι μηχανές full-frame μπορούν να αξιοποιήσουν μια ευρύτερη γκάμα εξαιρετικά ευρυγώνιων φακών, επιτρέποντάς σας να απαθανατίζετε πιο εκτενείς σκηνές.

Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα του αισθητήρα full-frame, ωστόσο, είναι η ικανότητά του να παράγει μικρότερο βάθος πεδίου για καλύτερο διαχωρισμό του θέματος. Αυτή η δυνατότητα είναι ιδανική για να κάνετε το θέμα ενός πορτραίτου να ξεχωρίζει από ένα ελκυστικά φλουταρισμένο φόντο. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι οι μηχανές APS-C δεν αποτελούν καλή επιλογή για τη φωτογραφία πορτραίτων. Ο συνδυασμός μιας μηχανής APS-C όπως η EOS R7 ή η EOS R100 με τον ελαφρύ Canon RF 45mm F1.2 STM προσφέρει ενεργή εστιακή απόσταση 72mm –για κλασική προοπτική πορτραίτου με μικρή εστιακή απόσταση τηλεφακού– διατηρώντας το εξαιρετικά γρήγορο διάφραγμα μέγιστο f/1.2 που θα σας βοηθήσει να τραβήξετε την προσοχή στο θέμα σας.

Όλες οι μηχανές Canon του Συστήματος EOS R, από τις full-frame EOS R8 Mark II και EOS R8 έως τις APS-C EOS R7 και EOS R10, είναι mirrorless μηχανές που διαθέτουν την ίδια προηγμένη βάση φακού RF. Αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να εξερευνήσετε ολόκληρη τη σειρά των εξαιρετικών φακών RF, ανεξάρτητα από το ποια μηχανή του Συστήματος EOS R θα επιλέξετε. Ένας μικρός αριθμός απαιτεί αισθητήρα full-frame για την πλήρη αξιοποίηση των δημιουργικών του δυνατοτήτων, όπως η καταγραφή κυκλικής εικόνας fisheye 190° με τον RF 7-14mm F2.8-3.5L FISHEYE STM, αλλά οποιοσδήποτε φακός RF ή RF-S μπορεί να προσαρτηθεί σε οποιοδήποτε σώμα του Συστήματος EOS R.

Εκτός από φακούς με υπερσύγχρονες τεχνολογίες εστίασης και υψηλή οπτική ποιότητα, η βάση στήριξης RF προσφέρει εξαιρετικά μεγαλύτερη ταχύτητα και εύρος ζώνης για τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ φακού και μηχανής, γεγονός που επιτρέπει λήψεις με έξυπνη αυτόματη εστίαση για κλείδωμα και παρακολούθηση με απίστευτη ταχύτητα και ακρίβεια, νέα επίπεδα σταθεροποίησης εικόνας, βελτιστοποίηση φακού σε πραγματικό χρόνο και πολλές άλλες προηγμένες δυνατότητες.

Ταυτόχρονα με την κυκλοφορία των EOS R7 και EOS R10 παρουσιάστηκαν νέοι φακοί RF-S, που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για μηχανές με βάση RF και αισθητήρες APS-C. Ο στάνταρ ζουμ RF-S 18-45mm F4.5-6.3 IS STM, με ενεργή εστιακή απόσταση 29-72mm σε αντιστοιχία με 35mm, είναι σχεδόν μικροσκοπικός χάρη στη συμπτυσσόμενη κατασκευή του και έχει βάρος μόλις 130g, ενώ ο RF-S 18-150mm F3.5-6.3 IS STM έχει ακόμη μεγαλύτερο εύρος ζουμ –ενεργή εστιακή απόσταση 29-240mm σε αντιστοιχία με 35mm– και παρ’ όλα αυτά ζυγίζει μόνο 310 g, οπότε είναι ένας εξαιρετικά ευέλικτος και ολοκληρωμένος φακός για καθημερινές λήψεις και ταξιδιωτική φωτογραφία.

Αν προχωρήσετε στο επόμενο επίπεδο και επιλέξετε μια μηχανή full-frame του Συστήματος EOS R, όπως η EOS R8 Mark II ή η EOS R8, μπορείτε να συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τους φακούς RF-S που έχετε ήδη, αν και η μηχανή θα κόβει αυτόματα την εικόνα σε μια περιοχή που αντιστοιχεί σε έναν αισθητήρα APS-C.

Ένας άλλος compact, ελαφρύς και οικονομικά προσιτός αγαπημένος φακός RF για μηχανές full-frame, είναι ο Canon RF 16mm F2.8 STM, ο οποίος στις EOS R7 και EOS R10 παρέχει αρκετά ευρύ οπτικό πεδίο, ισοδύναμο με έναν φακό 25,6mm σε σώμα full-frame. Για οπτικό πεδίο ισοδύναμο με 16mm σε μηχανή APS-C, επιλέξτε τον Canon RF-S 10-18mm F4.5-6.3 IS STM.

Ο Canon RF 35mm F1.8 MACRO IS STM λειτουργεί άψογα ως στάνταρ σταθερός φακός, με ενεργή εστιακή απόσταση 56mm στις μηχανές APS-C του Συστήματος EOS R, ενώ προσφέρει επίσης οπτική σταθεροποίηση εικόνας και συντελεστή μεγέθυνσης macro 0,5x για κοντινές λήψεις. Ο Canon RF 50mm F1.8 STM είναι ένας εξαιρετικός φακός για πορτραίτα, ο οποίος συνδυάζει ενεργή εστιακή απόσταση 80mm σε μηχανή APS-C με γρήγορο διάφραγμα f/1.8 για άψογα ελεγχόμενο βάθος πεδίου. Για ταξιδιωτική φωτογραφία και σκηνές δρόμου, ο RF 28mm F2.8 STM προσφέρει ενεργή εστιακή απόσταση 45mm σε συνδυασμό με την EOS R10, ενώ ο σχεδιασμός τύπου «pancake» συμβάλλει στις μικρές διαστάσεις και το χαμηλό βάρος του.

Είτε επιλέξετε full-frame είτε APS-C, το Σύστημα EOS R σάς δίνει πρόσβαση σε μια σειρά φακών με βάση RF που ολοένα μεγαλώνει, για να καλύπτετε τις ανάγκες του δικού σας στιλ φωτογράφισης. Οι μηχανές APS-C αποτελούν μια compact επιλογή με εξαιρετική εμβέλεια, ενώ οι full-frame προσφέρουν περισσότερες δημιουργικές δυνατότητες – από ευρεία οπτική και λήψεις σε συνθήκες ασθενούς φωτισμού έως περισσότερο έλεγχο του βάθους πεδίου.